Powstanie pierwszej szkoły zdrowia publicznego w Polsce (przekształconej później w Instytut Zdrowia Publicznego Wydziału Ochrony Zdrowia UJ CM). Powołanie placówki było możliwe dzięki wsparciu Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej oraz doradztwu ekspertów z francuskiego Ministerstwa Zdrowia
Rozpoczęcie w Polsce projektu pilotażowego Szkoła Promująca Zdrowie, zainicjowanego przez WHO. Celem pilotażu było wdrożenie koncepcji zdrowej szkoły. Powstała wówczas pierwsza wojewódzka sieć szkół promujących zdrowie.
Powołanie PARPA, której zadaniem jest opracowywanie rozwiązań
dotyczących polityki państwa w obszarze przeciwdziałania alkoholizmowi oraz rozwój metod profilaktyki.
19 sierpnia przyjęto ustawę o ochronie zdrowia psychicznego mającą na celu promocję zdrowia psychicznego, zapewnienie osobom
z zaburzeniami szerokiego dostępu do pomocy oraz kształtowanie właściwych postaw społecznych. Ustawa określa także prawa osób z chorobami psychicznymi.
Szkoła Zdrowia Publicznego – jako jedna z pierwszych w Europie Środkowo-Wschodniej – uzyskała akredytację ASPHER dla swoich programów. Potwierdzało to zgodność nauczania z europejskimi standardami i wzmocniło jej pozycję w sieci szkół zdrowia publicznego.
Powstaje strategia zdrowia publicznego w Polsce (Narodowy Program Zdrowia 1996-2005). Pierwszy dokument przyjęty przez rząd RP, który koncentrował się na wzmocnieniu profilaktyki, a w konsekwencji zmniejszeniu zachorowalności i umieralności.
Przekształcenie Szkoły Zdrowia Publicznego w Instytut Zdrowia Publicznego Wydziału Ochrony Zdrowia UJ CM i uruchomienie studiów magisterskich na kierunku Zdrowie Publiczne. Celem zmian było poszerzenie możliwości kształcenia kadr w tym obszarze oraz odpowiedź na rosnące potrzeby systemu ochrony zdrowia w Polsce po reformach lat 90.
Deklaracja Zdrowie 21 („HEALTH 21″) wyznacza kierunek polityki zdrowotnej
i zobowiązuje kraje członkowskie WHO, w tym Polskę, do działań na rzecz poprawy stanu zdrowia ludności. Dokument określa 21 strategicznych celów, m.in. zapewnienie dostępu do usług zdrowotnych, rozwój podstawowej opieki, promocję zdrowia oraz kształtowanie polityki ukierunkowanej na zdrowie populacyjne
Przejście z budżetowego systemu finansowania opieki zdrowotnej na ubezpieczeniowy. Powstało 17 Kas Chorych (w każdym województwie po jednej) oraz Branżowa Kasa Chorych dla Służb Mundurowych.
Kasy zarządzały funduszami ze składek zdrowotnych i wprowadziły elementy konkurencji między podmiotami medycznymi, a także miały zapewniać optymalny poziom usług medycznych dla ubezpieczonych.
Ustanowienie 4 lutego Światowym Dniem Walki z Rakiem podczas World Summit Against Cancer for the New Millennium w Paryżu z inicjatywy Union for International Cancer Control. Celem jest zwiększanie świadomości o nowotworach oraz promocja profilaktyki i rozwoju leczenia.
Wprowadzenie ustawy z 27 kwietnia – Prawo ochrony środowiska, która nakłada obowiązek ochrony środowiska, określa zasady korzystania z jego zasobów, a także odpowiedzialność i sankcje za naruszenia oraz przekroczenia norm (dotyczących m.in. powietrza, wody, gleby, hałasu, promieniowania i zanieczyszczeń). Ustawa reguluje kwestie ochrony środowiska w kontekście zdrowia populacji
Wprowadzenie Powszechnego Programu Przesiewowych Badań Słuchu
u Noworodków – największego profilaktycznego programu zdrowotnego
w Polsce. Program obejmuje niemal całą populację noworodków
i pozwala na wczesną diagnostykę zaburzeń słuchu, zapobiegając
opóźnieniom w rozwoju mowy i funkcji poznawczych oraz poprawiając prognozy w profilaktyce niedosłuchu w dorosłości.
Powstanie NFZ, centralnego płatnika świadczeń zdrowotnych. Celem reformy było zapewnienie równego dostępu do opieki zdrowotnej w całym kraju, ujednolicenie systemu finansowania świadczeń oraz wzmocnienie nadzoru nad ich kontraktowaniem (w tym ułatwienie potwierdzania uprawnień i korzystania z refundowanych świadczeń).
Uchwalenie 27 sierpnia ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, określającej zakres świadczeń gwarantowanych dla ubezpieczonych. Ustawa reguluje m.in. zasady równego dostępu do świadczeń zdrowotnych, stabilizuje system ubezpieczenia zdrowotnego, umożliwia rozwój programów zdrowia publicznego, w tym programów profilaktycznych (szczepień, kardiologicznych, onkologicznych).
Powstanie AOTM (później AOTMIT), której zadaniem jest analiza bezpieczeństwa i korzyści klinicznych, efektywności kosztowej, a także wycena świadczeń zdrowotnych. W 2009 r. Agencja uzyskała umocowanie ustawowe i stała się kluczowym elementem tworzenia koszyka świadczeń gwarantowanych. Polska została liderem regionu w instytucjonalizacji oceny technologii medycznych (HTA).
Przyjęcie ustawy z 8 września o Państwowym Ratownictwie Medycznym, która wprowadziła system pomocy każdej osobie w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, co poprawiło jakość i bezpieczeństwo pomocy pozaszpitalnej w kontekście zdrowia publicznego.
Rozszerzenie Programu Szczepień Ochronnych o obowiązkowe szczepienia przeciwko Haemophilus influenzae typu b (Hib). Szczepionka chroni przed ciężkimi zakażeniami inwazyjnymi, takimi jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, sepsa oraz inne poważne infekcje wywoływane przez tę bakterię.
Powstanie instytucji Rzecznika Praw Pacjenta. Ustawa z 6 listopada o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta wprowadziła katalog praw pacjenta (m.in. do informacji, zgody, dokumentacji, intymności i godności), obowiązki podmiotów leczniczych, wzmacniając odpowiedzialność systemu ochrony zdrowia za przestrzeganie tych praw.
Zgodnie z Ustawą z 19 listopada o grach hazardowych, 75% wpływów z dopłat do gier objętych monopolem państwa ma trafiać do Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej. Umożliwiło to trwałe finansowanie inwestycji poprawiających warunki rekreacyjne w województwach i gminach oraz profilaktyki poprzez ruch.
Na mocy ustawy z 8 kwietnia wprowadzono zakaz palenia w miejscach publicznych, obejmujący m.in. przystanki, szpitale, przychodnie, szkoły, uczelnie, obiekty sportowe i kulturalne, place zabaw, samoloty, środki transportu zbiorowego oraz większość przestrzeni ogólnodostępnych.
Międzynarodowe sympozjum Zdrowie publiczne w Europie” (z udziałem ASPHER) – zorganizowane 16 kwietnia z okazji 20-lecia Szkoły i Instytutu Zdrowia Publicznego UJ CM. Wśród gości znaleźli się: komisarz UE ds. zdrowia John Dalli, prezydent elekt ASPHER prof. Helmut Brand, dyrektor ds. zdrowia w Komisji Europejskiej dr Andrzej Ryś, podsekretarz stanu w MZ dr Marek Haber oraz doradca Prezydenta RP ds. zdrowia dr Maciej Piróg. Sympozjum dotyczyło kluczowych wyzwań zdrowia publicznego w Europie, polityki zdrowotnej w kontekście integracji europejskiej oraz roli uczelni w kształceniu kadr.
Powstaje Krakowski Alarm Smogowy – społeczny ruch na rzecz czystego powietrza założony przez mieszkańców Krakowa.
KAS zainicjował kampanię informacyjną o zagrożeniach zdrowotnych wynikających ze smogu, podkreślając jego wpływ na choroby układu oddechowego i sercowo-naczyniowego. Działania te przyczyniły się do uchwał antysmogowych z 2013 i 2016 roku, poprawiając jakość powietrza w mieście.
Wdrożenie systemu eWUS (elektroniczny system weryfikacji uprawnień świadczeniobiorców), który pozwala na weryfikowanie prawa pacjenta do opieki medycznej finansowanej ze środków publicznych. Uwolnił on pacjentów od konieczności każdorazowego okazywania dowodu ubezpieczenia zdrowotnego, redukując bariery w dostępie uprawnionych do opieki zdrowotnej.
Rozpoczęcie prac nad Mapami Potrzeb Zdrowotnych, które są narzędziem służącym do analizy i planowania w sektorze ochrony zdrowia. Pozwalają identyfikować potrzeby zdrowotne, braki w infrastrukturze
i świadczeniach oraz wyznaczać priorytety regionalnej polityki zdrowotnej.
Przyjęcie ustawy z 11 września o zdrowiu publicznym, dzięki której miał zostać położony dodatkowy nacisk na poprawę stanu zdrowia społeczeństwa, profilaktykę chorób, eliminację zagrożeń zdrowotnych i promocję zdrowia. Dokument stworzył podstawy dla Narodowego Programu Zdrowia jako głównego programu strategicznego oraz wzmocnił rolę samorządów w realizacji działań prozdrowotnych
Wprowadzenie wykazu produktów spożywczych dopuszczonych do sprzedaży w sklepikach szkolnych oraz rygorystycznych wymagań dla posiłków serwowanych w stołówkach placówek oświatowych, mające na celu promowanie zdrowych nawyków żywieniowych wśród dzieci i młodzieży.
Wprowadzenie ustawy z 27 października o podstawowej opiece zdrowotnej – wzmocnienie medycyny rodzinnej w Polsce oraz otwarcie drogi do opieki koordynowanej. Celem tego aktu prawnego było wprowadzenie nowoczesnego modelu POZ, kładąc nacisk na profilaktykę, edukację oraz koordynację opieki w zakresie współpracy lekarza, pielęgniarki i położnej oraz wprowadzenie systemów teleinformacyjnych.
Uruchomiono Internetowe Konto Pacjenta (IKP), portal umożliwiający pacjentom dostęp do e-recept, e-skierowań i historii leczenia. IKP stanowi przełom w cyfryzacji ochrony zdrowia, tworząc pełną elektroniczną historię zdrowia, poprawiając koordynację opieki i wgląd w prawa oraz świadczenia pacjentów.
Ustawa z 12 kwietnia o opiece zdrowotnej nad uczniami – zapewnienie profilaktycznej opieki zdrowotnej, promocji zdrowia oraz opieki stomatologicznej. Wprowadzenie regulacji miało na celu wczesne wykrywanie problemów zdrowotnych u dzieci i młodzieży szkolnej, wyrównanie dostępu do opieki profilaktycznej i stomatologicznej, niezależnie od miejsca zamieszkania oraz kształtowanie postaw prozdrowotnych i odpowiedzialności za zdrowie.
Początek pandemii COVID-19 – największego kryzysu zdrowia publicznego w ciągu ostatniego stulecia. 4 marca minister zdrowia ogłosił pierwszy przypadek zakażenia w Polsce, 12 marca odnotowano pierwszy zgon, a 20 marca wprowadzono stan epidemii. Wdrożono ograniczenia w przemieszczaniu się, działalności usługowej i kulturalnej oraz obowiązek noszenia maseczek i zachowania dystansu społecznego. Do końca marca liczba zakażeń przekroczyła 2,5 tys., a jesienią dobowe przyrosty sięgały kilkudziesięciu tysięcy. Epidemia mocno obciążyła system opieki zdrowotnej, spowolniła diagnostykę i leczenie innych chorób oraz przyspieszyła rozwój e-zdrowia, m.in. e-recept, wizyt zdalnych, e-skierowań i telemedycyny.
Wprowadzenie „podatku cukrowego” oraz opłaty od napojów alkoholowych, tzw. opłata od małpek, z przeznaczeniem wpływów na edukację, profilaktykę oraz leczenie pacjentów, w szczególności z nadwagą i otyłością, a także na realizację zadań z zakresu rozwiązywania problemów alkoholowych.
Zdrowie publiczne. Wymiar społeczny i ekologiczny” to publikacja przygotowana przy udziale większości pracowników IZP UJ CM. Przedstawia zagadnienia zdrowia publicznego w ujęciu społecznym, ekonomicznym i ekologicznym, obejmując determinanty zdrowia, system ochrony zdrowia, narzędzia zdrowia publicznego, politykę i promocję zdrowia oraz edukację zdrowotną. To pierwszy multidyscyplinarny podręcznik odpowiadający współczesnym wyzwaniom w kształceniu kadry zdrowia publicznego.
Wprowadzenie ustawy z 17 sierpnia o niektórych zawodach medycznych, w której zdefiniowano zawód medyczny przeznaczony dla absolwentów zdrowia publicznego – profilaktyk. Reguluje standardy kształcenia, odpowiedzialność zawodową oraz wprowadza jasne wymogi kwalifikacyjne i rejestrowe.
Od 1 września szczepienia w ramach programu powszechnego przeciw HPV są dostępne dla dzieci od 9. roku życia. Mogą być realizowane zarówno w przychodniach POZ, jak i w szkołach podstawowych, co zwiększa dostępność i wyszczepialność. Program wspiera cele Narodowej Strategii Onkologicznej, w tym profilaktykę nowotworów szyjki macicy, pochwy, prącia, odbytu i jamy ustnej.
Uruchomienie programu Moje Zdrowie – bezpłatnego bilansu zdrowia dla osób powyżej 20. roku życia. Program zastąpił dotychczasowy schemat profilaktyki – Profilaktykę 40 plus. Jego celem jest wprowadzenie regularnych badań profilaktycznych umożliwiających wczesne wykrywanie chorób cywilizacyjnych (m.in. chorób sercowo-naczyniowych,nowotworów, cukrzycy, chorób nerek i wątroby, zakażeń HCV czy zaburzeń pracy tarczycy).